vrijdag 14 oktober 2011

FUN in de bestuurlijke spaghetti


Om het aantal bestuurslagen en het aantal bestuurders terug te dringen zet het kabinet in op het afschaffen van deelgemeenten en stadsdelen. Daarnaast zet het kabinet in op een eventuele fusie in de Randstad, het liefst tussen Flevoland, Utrecht en Noord-Holland (door sommigen al betiteld als de ‘FUN-provincie’), zo hebben we kunnen lezen in de Rijksbegroting. Ondanks veel kritiek vanuit de betrokken provincies zelf en vanuit diverse fracties in de Tweede Kamer, waaronder gedoogpartner PVV, heeft verantwoordelijk minister Donner na de ministerraad aangegeven dat het kabinet de plannen voor een Randstadprovincie doorzet.

Vanwege de verregaande samenwerking tussen Den Haag en Rotterdam kan Zuid-Holland volgens Donner buiten de fusie blijven, maar de steden in de noordelijke Randstad (Almere, Utrecht en Amsterdam) hebben nog wel wat slagkracht nodig, aldus Donner.

Vrijwel iedere kabinetsperiode komt het onderwerp ‘bestuurlijke drukte’, door oud-wethouder van Amsterdam Mark van der Horst ooit omschreven als de bestuurlijke spaghetti, wel aan de orde. Verschillende pogingen om iets te doen aan de Wgr-plus hebben tot nu toe geen resultaten op geleverd. Het lijkt er op of het afschaffen van de Wgr-plus dit kabinet menens is. Het huidige kabinet heeft echter nog geen beleid ontwikkeld over gemeentelijke herindeling. In het regeerakkoord staat alleen opgenomen dat gemeentelijke herindeling alleen van onderaf tot stand komt. Voor de vorming van een Randstadprovincie gelden blijkbaar andere overwegingen. Zonder draagvlak van onderop blijkt het lastig om veranderingen in de bestuurlijke vormgeving van Nederland tot stand te brengen. Er zijn echter ook altijd geluiden dat zonder doorzettingsmacht van een hogere bestuurslaag herindelingen of herinrichtingen niet van de grond komen.

Commissaris van de Koningin van Noord-Holland Johan Remkes was ooit als minister van Binnenlandse Zaken opdrachtgever aan de Commissie Versterking Randstad onder leiding van oud-premier Kok. Conclusie van deze commissie in 2007 was dat er één Randstadbestuur zou moeten komen in plaats van 4 provincies en de grootstedelijke regio’s. Nu als CdK van Noord-Holland en nieuwe voorzitter van het Interprovinciaal Overleg (IPO) wil hij constructief meedenken en meewerken aan samenwerking tussen de 3 provincies. Vanuit de 3 provincies zelf (door de CdK’s) is al snel het initiatief genomen richting minister Donner om te kijken naar samenwerkingsvormen, waaronder ook fusie. Enig verzoek was commitment van de minister.
De reactie van de minister was dat als de provincies willen, ze het zelf maar moeten doen.
Dat motiveert natuurlijk niet echt.

Tijdens het Niciscongres Metropool, burger en buurt op 18 mei 2011, refereerde Jozias van Aartsen, burgemeester van Den Haag aan een studie van het CPB, waarin de onderzoekers zich de vraag stelden waar in 2040 het geld wordt verdiend: “De boodschap is glashelder: welk scenario er ook zal komen, de economische motor zal zich in de steden bevinden. Een van bovenaf opgelegde structuur zoals een Randstadprovincie of een Randstedelijke Infrastructuurautoriteit zal alleen maar averechtse gevolgen hebben.” Van Aartsen gaf daarbij aan dat men in de Zuidvleugel voor een praktische aanpak heeft gekozen. In plaats van wéér een nieuwe bestuurslaag te creëren, hebben de stadsregio’s Rotterdam en Den Haag besloten om juist van onderaf te opereren. Door gezamenlijk de slagkracht te vergroten, in te zetten op het op gang helpen van de economische motor van Nederland en de Metropoolregio tot een slagvaardige netwerkorganisatie uit te bouwen wordt de economische concurrentiepositie van de Zuidvleugel en dus de Randstad versterkt, aldus Van Aartsen.

De vraag is of de Noordvleugel in staat is om op even voortvarende wijze als de Zuidvleugel aan de slag te gaan met het versterken van de netwerkorganisatie en binnen korte tijd meer slagkracht te krijgen. Zal minister Donner daarbij zijn plannen voor een Randstadprovincie laten varen of gaat hij de strijd in de Tweede Kamer hierover aan? De tijd zal het leren, maar is de tijd er wel om in bestuurlijke structuurdiscussies te blijven hangen? Om de crisis het hoofd te bieden en de economische motor van Nederland weer goed te laten draaien, perspectief te bieden voor de huidige en aankomende generaties in de steden is het tijd voor stevige kost in plaats van spaghetti.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten